Difference between revisions of "3.1.1 Samenhang Architecturen"

From Geonovum Wiki
Jump to: navigation, search
(Architectuurraamwerken)
(Applicatie architectuur)
 
(3 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 22: Line 22:
 
*architectuurbeschrijvingen beter overdraagbaar te maken.
 
*architectuurbeschrijvingen beter overdraagbaar te maken.
  
<br>Er zijn vele architectuurraamwerken in omloop. Welk raamwerk het meest geschikt is verschilt van geval tot geval. Er zijn bijvoorbeeld raamwerken die expliciet aandacht besteden aan de verschillende deelarchitecturen en bouwstenen van een organisatie of aandacht besteden aan belanghebbenden (bv. planner, eigenaar, architect, aannemer, onderaannemer). Andere raamwerken kiezen ervoor om de dimensie 'tijd' terug te laten komen om de dynamiek van de architectuur inzichtelijk te maken (bv. gisteren, vandaag, morgen).  
+
<br>Er zijn vele architectuurraamwerken in omloop. Welk raamwerk het meest geschikt is, verschilt van geval tot geval. Er zijn bijvoorbeeld raamwerken die expliciet aandacht besteden aan de verschillende deelarchitecturen en bouwstenen van een organisatie of aan belanghebbenden (bijvoorbeeld planner, eigenaar, architect, aannemer, onderaannemer). Andere raamwerken kiezen ervoor om de dimensie 'tijd' terug te laten komen om de dynamiek van de architectuur inzichtelijk te maken (bijvoorbeeld gisteren, vandaag, morgen).  
  
 
Aan het gebruik van raamwerken kleven ook nadelen zoals:  
 
Aan het gebruik van raamwerken kleven ook nadelen zoals:  
Line 42: Line 42:
 
IAF bestaat uit de volgende 4 lagen:  
 
IAF bestaat uit de volgende 4 lagen:  
 
* Bedrijfs- of business architectuur;
 
* Bedrijfs- of business architectuur;
* Infomatie architectuur;
+
* Informatie architectuur;
 
* Applicatie architectuur;
 
* Applicatie architectuur;
* Tecnische (infrastructuur) architectuur.
+
* Technische (infrastructuur) architectuur.
<br>Ze worden achtereenvogens hieronder beschreven.
+
<br>Ze worden hieronder beschreven.
  
 
<br>
 
<br>
Line 51: Line 51:
 
== Bedrijfs- of business architectuur  ==
 
== Bedrijfs- of business architectuur  ==
  
Visie, missie en strategie van de [http://www.rgi.nl/index.php?sid=101 Nationale Geo-Informatie Infrastructuur (NGII)] is hier van belang en vooral [http://www.geonovum.nl/dossiers/gideon GIDEON]. Van invloed zijnde NGII wet- en regelgeving worden benoemd voor zover van belang voor het geo-informatie infrastructuren project. Ook politieke eisen/wensen die spelen in het kader van de NGII (Galileo) worden op hun invloed en consequenties voor het geo-informatie infrastructuren project vastgelegd. Tevens wordt informatiebeleid benoemd, zoals het vrijgeven van overheidsinformatie (en de condities waaronder een belangrijke rol in geo-informatie infrastructuren projecten.  
+
Visie, missie en strategie van de [http://www.rgi.nl/index.php?sid=101 Nationale Geo-Informatie Infrastructuur (NGII)] is hier van belang en dan vooral [http://www.geonovum.nl/dossiers/gideon GIDEON]. NGII wet- en regelgeving die van invloed zijn, worden benoemd voor zover van belang voor het geo-informatie infrastructuren project. Ook politieke eisen/wensen die spelen in het kader van de NGII (Galileo) worden vastgelegd naar gelang hun invloed en consequenties voor het geo-informatie infrastructuren project. Tevens wordt informatiebeleid benoemd, zoals het vrijgeven van overheidsinformatie (en de condities waaronder een belangrijke rol in geo-informatie infrastructuren projecten.  
  
Beleg tevens de strategische, business principes vast.  
+
Leg tevens de strategische, business principes vast.  
 
<br><br>
 
<br><br>
  
Line 64: Line 64:
 
=== Organisaties en processen (hoe?)  ===
 
=== Organisaties en processen (hoe?)  ===
  
Voor de totstandkoming van de NGII is het van belang zicht te hebben op het speelveld van organisaties, die een rol spelen bij het geo-informatie infrastructuren project. Naast organisaties waarmee vanuit de business wordt samengewerkt zijn de organisatie van het NGII-speelveld van belang.  
+
Voor de totstandkoming van de NGII is het van belang zicht te hebben op het speelveld van organisaties, die een rol spelen bij het geo-informatie infrastructuren project. Naast organisaties waarmee vanuit de business wordt samengewerkt zijn ook de organisatie van het NGII-speelveld van belang.  
 
<br><br>
 
<br><br>
  
Line 71: Line 71:
  
 
[[Image:Werk-in-uitvoering.png|left|50px]]<br><br><br><br>
 
[[Image:Werk-in-uitvoering.png|left|50px]]<br><br><br><br>
 
  
 
== Informatie architectuur  ==
 
== Informatie architectuur  ==
  
Hieronder wordt vastgelegd wat de architectuur impact van het project is op het gebied van de informatie, ofwel geo-informatie.  
+
Hieronder wordt vastgelegd wat de inpact van architectuur van het project is op het gebied van de informatie, ofwel geo-informatie.  
  
 
=== Afbakening  ===
 
=== Afbakening  ===
  
Gegevens in de NGII worden in- en uitgewisseld op basis van gestandaardiseerde informatiemodelen. Daarvoor is een basismodel [http://www.geonovum.nl/content/basismodel-nen3610 NEN3610] en zijn diverse sectormodellen beschikbaar. Voor de gegevens van het GII-project worden de elementen (entiteiten, relaties, attributen) gemapped naar de informatiemodellen (doorgaans een sectormodel). Indien geen sectormodel aanwezig is, is het raadzaam te overwegen een sectormodel te (laten) ontwikkelen.
+
Gegevens in de NGII worden in- en uitgewisseld op basis van gestandaardiseerde informatiemodelen. Daarvoor zijn een basismodel [http://www.geonovum.nl/content/basismodel-nen3610 NEN3610] en diverse sectormodellen beschikbaar. Voor de gegevens van het GII-project worden de elementen (entiteiten, relaties, attributen) naar de informatiemodellen "gemapped" (doorgaans is dit een sectormodel). Indien er geen sectormodel aanwezig is, is het raadzaam te overwegen een sectormodel te (laten) ontwikkelen.
  
 
=== Beleidslijnen, richtlijnen, standaarden  ===
 
=== Beleidslijnen, richtlijnen, standaarden  ===
 
<pre>Principe 1: Alle gegevens de nationale GII worden gemodelleerd volgens  
 
<pre>Principe 1: Alle gegevens de nationale GII worden gemodelleerd volgens  
 
gestandaardiseerde geografische informatiemodellen.  
 
gestandaardiseerde geografische informatiemodellen.  
Consequentie: GII-projecten dienen in hun projectplan
 
op te nemen, dat uitwisseling van gegevens geografische infortiepublieke web services
 
niet alleen via de eigen geoportal of geo-applicatie worden publiek gemaakt, maar ook
 
vindbaar via het nationaal georegister.</pre><pre>Principe 2: Alle gegevens van de nationale GII zijn voorzien van metadata.
 
Metadata van de gegevens (geografische datasets en dataset series) wordt gepubliceerd
 
op het nationaal georegister.
 
Consequentie: GII-projecten dienen in hun projectplan op te
 
nemen, dat gegevens niet alleen via de eigen geoportal of geo-applicatie publiek
 
  
worden gemaakt, maar ook vindbaar via het nationaal georegister. </pre><pre>Principe 3: ...
+
Consequentie: GII-projecten dienen in hun projectplan op te nemen,
 +
dat uitwisseling van gegevens geografische informatie publieke web services
 +
niet alleen via de eigen geoportal of geo-applicatie worden publiek gemaakt,
 +
maar ook vindbaar via het nationaal georegister.</pre>
 +
 
 +
<pre>Principe 2: Alle gegevens van de nationale GII zijn voorzien van metadata.
 +
Metadata van de gegevens (geografische datasets en dataset series) wordt gepubliceerd
 +
in het nationaal georegister.
 +
 
 +
Consequentie: GII-projecten dienen in hun projectplan op te nemen, dat gegevens
 +
niet alleen via de eigen geoportal of geo-applicatie publiek worden gemaakt,  
 +
maar ook vindbaar zijn via het nationaal georegister. </pre>
 +
 
 +
<pre>Principe 3: ...
 
Consequentie...
 
Consequentie...
  
Line 115: Line 119:
 
#...
 
#...
  
Voor de Project Start Architectuur (PSA) is het belang de interfaces tussen de applicaties te benoemen. Interfaces binnen de NGII zijn geografische web services, die via geoportals vindbaar zijn of door het op internet aanbieden van de applicaties ook publiek beschikbaar komen. In het algemeen worden de publieke web services, die worden publiceerd via geoportals en/of aangewend in geo-applicaties, kenbaar gemaakt via de nationale zoekdienst voor geo-informatie [http://www.nationaalgeoregister.nl www.nationaalgeoregister.nl (NGR)]. Dit betekent dat alle nationale web services via het NGR te raadplegen zijn.
+
Voor het Project Start Architectuur (PSA) is het belang de interfaces tussen de applicaties te benoemen. Interfaces binnen de NGII zijn geografische web services, die via geoportals vindbaar zijn of door het op internet aanbieden van de applicaties ook publiek beschikbaar komen. In het algemeen worden de publieke web services, die worden gepubliceerd via geoportals en/of aangewend in geo-applicaties, kenbaar gemaakt via de nationale zoekdienst voor geo-informatie [http://www.nationaalgeoregister.nl www.nationaalgeoregister.nl (NGR)]. Dit betekent dat alle nationale web services via het NGR te raadplegen zijn.
  
 
=== Beleidslijnen, richtlijnen, standaarden  ===
 
=== Beleidslijnen, richtlijnen, standaarden  ===
 
<pre>Principe 1: Alle geo-applicaties en hun onderliggende publieke web services worden gepubliceerd  
 
<pre>Principe 1: Alle geo-applicaties en hun onderliggende publieke web services worden gepubliceerd  
 
in het nationaal georegister op www.nationaalgeoregister.nl  
 
in het nationaal georegister op www.nationaalgeoregister.nl  
 +
 
Consequentie: GII-projecten dienen in hun projectplan op te nemen, dat publieke web services  
 
Consequentie: GII-projecten dienen in hun projectplan op te nemen, dat publieke web services  
 
niet alleen via de eigen geoportal of geo-applicatie publiek worden gemaakt, maar ook vindbaar  
 
niet alleen via de eigen geoportal of geo-applicatie publiek worden gemaakt, maar ook vindbaar  
via het nationaal georegister.</pre><pre>Principe 2: Alle publieke geografische web services zijn voorzien van standaarden, die deel  
+
via het nationaal georegister.</pre>
uitmaken van het Framwork standaarden van de Nederlandse GII.  
+
 
 +
<pre>Principe 2: Alle publieke geografische web services zijn voorzien van standaarden, die deel  
 +
uitmaken van het Framework standaarden van de Nederlandse GII.  
 +
 
 
Consequentie: GII-projecten nemen in het projectplan op, welke web services standaarden  
 
Consequentie: GII-projecten nemen in het projectplan op, welke web services standaarden  
  
ondersteund dienen te worden om GII-interoperabiliteit te waarborgen. </pre><pre>Principe 3: …  
+
ondersteund dienen te worden om GII-interoperabiliteit te waarborgen. </pre>
 +
 
 +
<pre>Principe 3: …  
 
Consequentie: … </pre>
 
Consequentie: … </pre>
 +
 
== Technische (infrastructuur) architectuur  ==
 
== Technische (infrastructuur) architectuur  ==
  

Latest revision as of 09:15, 22 December 2009


Enterprise architecture

Enterprise architecture is het vakgebied dat zich bezig houdt met het in samenhang ontwerpen van de organisatie in al haar aspecten.

Enterprise architectuur biedt organisaties een kader voor veranderen, samengevat in een samenhangende en consistente beschrijving van de gewenste situatie op hoofdlijnen. Deze beschrijving biedt harde en zachte grenzen die de ontwerpruimte op lagere niveaus zodanig in probeert te perken dat de veranderingen in lijn zijn met de doelstellingen van de organisatie als geheel. Enterprise Architectuur geeft daarmee richting en biedt concrete handvatten voor het toetsen van veranderingen. Enterprise architecture wordt dan ook vaak gezien als een belangrijk stuurinstrument.


Architectuurraamwerken

Onderdeel van het werk van de architect is het gebruik van architectuurraamwerken. Dit zijn gestructureerde verzamelingen van concerns die tijdens het maken van een architectuurontwerp aan de orde kunnen komen. Raamwerken hebben doorgaans twee dimensies, soms worden ze aangevuld met een extra derde dimensie om bijvoorbeeld thema's als Informatiebeveiliging erbij te betrekken.

Een architectuurraamwerk kan een handig hulpmiddel zijn dat de architect ondersteunt bij zijn werk, in het bijzonder bij het beschrijven van en communiceren over de architectuur. De hoofddoelstelling van een architectuurraamwerk is het bieden van een wijze om architectuurbeschrijvingen en -visualisaties te organiseren en te presenteren.


Architectuurraamwerken kunnen onder meer helpen om:

  • de volledigheid van een architectuurbeschrijving te borgen;
  • de samenhang in een ontwerp te expliciteren;
  • 'blinde vlekken' in het ontwerp te ontdekken;
  • architectuurbeschrijvingen beter overdraagbaar te maken.


Er zijn vele architectuurraamwerken in omloop. Welk raamwerk het meest geschikt is, verschilt van geval tot geval. Er zijn bijvoorbeeld raamwerken die expliciet aandacht besteden aan de verschillende deelarchitecturen en bouwstenen van een organisatie of aan belanghebbenden (bijvoorbeeld planner, eigenaar, architect, aannemer, onderaannemer). Andere raamwerken kiezen ervoor om de dimensie 'tijd' terug te laten komen om de dynamiek van de architectuur inzichtelijk te maken (bijvoorbeeld gisteren, vandaag, morgen).

Aan het gebruik van raamwerken kleven ook nadelen zoals:

  • concerns, issues en verbanden die over het hoofd worden gezien;
  • belangen die uit het oog worden verloren;
  • overbeschrijven;
  • oversimplificeren;
  • te vroeg / te laat beschrijven;
  • visualisaties een lagere prioriteit geven dan beschrijvingen.


Overzicht positie architecturen in IAF




















Het IAF (Integrated Architecture Framework) wordt hieronder als voorbeeld gehanteerd.


IAF bestaat uit de volgende 4 lagen:

  • Bedrijfs- of business architectuur;
  • Informatie architectuur;
  • Applicatie architectuur;
  • Technische (infrastructuur) architectuur.


Ze worden hieronder beschreven.


Bedrijfs- of business architectuur

Visie, missie en strategie van de Nationale Geo-Informatie Infrastructuur (NGII) is hier van belang en dan vooral GIDEON. NGII wet- en regelgeving die van invloed zijn, worden benoemd voor zover van belang voor het geo-informatie infrastructuren project. Ook politieke eisen/wensen die spelen in het kader van de NGII (Galileo) worden vastgelegd naar gelang hun invloed en consequenties voor het geo-informatie infrastructuren project. Tevens wordt informatiebeleid benoemd, zoals het vrijgeven van overheidsinformatie (en de condities waaronder een belangrijke rol in geo-informatie infrastructuren projecten.

Leg tevens de strategische, business principes vast.

Concept (wat?)

Werk-in-uitvoering.png





Organisaties en processen (hoe?)

Voor de totstandkoming van de NGII is het van belang zicht te hebben op het speelveld van organisaties, die een rol spelen bij het geo-informatie infrastructuren project. Naast organisaties waarmee vanuit de business wordt samengewerkt zijn ook de organisatie van het NGII-speelveld van belang.

Processen

Werk-in-uitvoering.png





Informatie architectuur

Hieronder wordt vastgelegd wat de inpact van architectuur van het project is op het gebied van de informatie, ofwel geo-informatie.

Afbakening

Gegevens in de NGII worden in- en uitgewisseld op basis van gestandaardiseerde informatiemodelen. Daarvoor zijn een basismodel NEN3610 en diverse sectormodellen beschikbaar. Voor de gegevens van het GII-project worden de elementen (entiteiten, relaties, attributen) naar de informatiemodellen "gemapped" (doorgaans is dit een sectormodel). Indien er geen sectormodel aanwezig is, is het raadzaam te overwegen een sectormodel te (laten) ontwikkelen.

Beleidslijnen, richtlijnen, standaarden

Principe 1: Alle gegevens de nationale GII worden gemodelleerd volgens 
gestandaardiseerde geografische informatiemodellen. 

Consequentie: GII-projecten dienen in hun projectplan op te nemen, 
dat uitwisseling van gegevens geografische informatie publieke web services 
niet alleen via de eigen geoportal of geo-applicatie worden publiek gemaakt, 
maar ook vindbaar via het nationaal georegister.
Principe 2: Alle gegevens van de nationale GII zijn voorzien van metadata. 
Metadata van de gegevens (geografische datasets en dataset series) wordt gepubliceerd 
in het nationaal georegister.

Consequentie: GII-projecten dienen in hun projectplan op te nemen, dat gegevens 
niet alleen via de eigen geoportal of geo-applicatie publiek worden gemaakt, 
maar ook vindbaar zijn via het nationaal georegister. 
Principe 3: ...
Consequentie...

Applicatie architectuur

Afbakening

Het applicatielandschap van de NGII bestaat uit de diverse GII-portals en GII-applicaties, die op het Internet beschikbaar zijn. Te noemen zijn:

  1. Atlas leefomgeving (http://www.atlasleefomgeving.nl)
  2. RO online (http://www.ruimtelijkeplannen.nl)
  3. DINO (http://www.dinoloket.nl)
  4. Bodemdata.nl (http://www.bodemdata.nl)
  5. Nederlandse Olie en Gas portaal (http://www.nlog.nl/nl/home/NLOGPortal.html)
  6. DUIN portaal
  7. NODCi
  8. BIELLS
  9. Nieuwe kaart van Nederland (http://www.kaart.nieuwekaart.nl)
  10. ...

Voor het Project Start Architectuur (PSA) is het belang de interfaces tussen de applicaties te benoemen. Interfaces binnen de NGII zijn geografische web services, die via geoportals vindbaar zijn of door het op internet aanbieden van de applicaties ook publiek beschikbaar komen. In het algemeen worden de publieke web services, die worden gepubliceerd via geoportals en/of aangewend in geo-applicaties, kenbaar gemaakt via de nationale zoekdienst voor geo-informatie www.nationaalgeoregister.nl (NGR). Dit betekent dat alle nationale web services via het NGR te raadplegen zijn.

Beleidslijnen, richtlijnen, standaarden

Principe 1: Alle geo-applicaties en hun onderliggende publieke web services worden gepubliceerd 
in het nationaal georegister op www.nationaalgeoregister.nl 

Consequentie: GII-projecten dienen in hun projectplan op te nemen, dat publieke web services 
niet alleen via de eigen geoportal of geo-applicatie publiek worden gemaakt, maar ook vindbaar 
via het nationaal georegister.
Principe 2: Alle publieke geografische web services zijn voorzien van standaarden, die deel 
uitmaken van het Framework standaarden van de Nederlandse GII. 

Consequentie: GII-projecten nemen in het projectplan op, welke web services standaarden 

ondersteund dienen te worden om GII-interoperabiliteit te waarborgen. 
Principe 3: … 
Consequentie: … 

Technische (infrastructuur) architectuur

Systeem

Werk-in-uitvoering.png







Gegevensopslag

Werk-in-uitvoering.png







Netwerk

Werk-in-uitvoering.png







previous Services Oriented Architecture (SOA) next